مقایسه اثربخشی و پایداری اثرات درمان ترکیبی (هیپنوتیزم شناختی و داروهای گیاهی) در مقابل تک درمانی ها بر بهبود بدکارکردی جنسی در مردان و زنان مراجعه کننده به کلینیک های تهران و قم: یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی سازی شده با پیگیری یک ساله
دوره 2، شماره 4، 1404-1405، صفحات 56 - 83
نویسندگان : نازنین حقیقت بیان* 1، مینا مجتبایی 2، حسین ابراهیمی مقدم 3
1 - دکتری رشته روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامي، تهران، ایران.
2 - گروه روان‌شناسی بالینی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
3 - گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
چکیده :
بدکارکردی های جنسی به دلیل ماهیت چندبُعدی و تنیدگی عوامل زیستی و روانی، چالشی اساسی در برابر رویکردهای تک بعدی قرار داده اند. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی، هم افزایی و پایداری طولی یک ساله درمان ترکیبی «هیپنوتیزم شناختی، فرآورده گیاهی استانداردشده و پایش دیجیتال» بر ابعاد کارکرد جنسی، رضایت زناشویی و نقش تعدیل کننده ها انجام پذیرفت. این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی سازی شده، چهارگروهی، دوسوکور و چندمرکزی با پیگیری طولی در پنج مقطع (پیش آزمون، پس آزمون، پیگیری ۳، ۶ و ۱۲ ماهه) بر روی ۹۶ آزمودنی (۴۸ زن و ۴۸ مرد) مبتلا به بدکارکردی جنسی در دو شهر تهران و قم اجرا شد. شرکت کنندگان به شیوه بلوکی لایه بندی شده در چهار گروه (ترکیبی، تک درمانی گیاهی، تک درمانی هیپنوتیزم شناختی و کنترل فعال) تخصیص یافتند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس های استاندارد کارکرد جنسی (FSFI/IIEF) و پلتفرم پایش دیجیتال پایبندی بود. تحلیل داده ها با مدل سازی خطی آمیخته (LMM) با ساختار کوواریانس خودهمبسته مرتبه اول AR(1) و رویکرد قصد درمان (ITT) انجام گرفت. نتایج نشان داد اثر تعاملی گروه×زمان بر بهبود نمره کل کارکرد جنسی در سطح بسیار بالایی معنادار است. گروه درمان ترکیبی در تمام خرده مقیاس های میل، برانگیختگی، ارگاسم و رضایت برتری قاطعی نسبت به سایر گروه ها نشان داد. در پیگیری ۱۲ ماهه، اندازه اثر درون گروهی در گروه ترکیبی بسیار بالا و پایدار ماند؛ درحالی که گروه گیاهی با افت معنادار و عود نشانه ها مواجه شد. اثر تعدیل کنندگی جنسیت معنادار نبود که نشان دهنده فراگیر بودن مداخله در هر دو جنس است؛ اما پایبندی در پایش دیجیتال نقشی معنادار در پایداری بهبودی و مهار عود ایفا کرد. درمان ترکیبی از طریق هم افزایی هم زمان مکانیسم های پایین به بالای فیزیولوژیک و بالابه پایین شناختی، بازسازی منبع کنترل درونی و بهره گیری از پشتیبانی دیجیتال، پروتکلی بسیار اثربخش، پایا، فاقد سوگیری جنسیتی و کم عارضه محسوب می شود. کاربست این الگوی تلفیقی به عنوان خط اول درمان در مراکز مشاوره خانواده و سلامت جنسی کشور توصیه می گردد.