اخلاق در انتشار

نشریه پژوهش‌های نوین در علوم پزشکی، بهداشت و سلامت (MHHJR) متعهد به رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای و پژوهشی در تمامی مراحل دریافت، ارزیابی، داوری، پذیرش، ویرایش و انتشار مقالات است.

هدف از این سیاست، حفظ صداقت علمی، اصالت پژوهش، شفافیت، محرمانگی، بی‌طرفی و مسئولیت‌پذیری در فرآیند انتشار و حمایت از حقوق نویسندگان، داوران، سردبیران و خوانندگان است.

تمامی افرادی که در فرآیند انتشار مقاله مشارکت دارند، موظف‌اند اصول اخلاقی مرتبط با نقش خود را رعایت کنند.

1. اصول کلی اخلاق در انتشار

نشریه در فرآیند انتشار بر اصول زیر تأکید دارد:

صداقت و تمامیت علمی؛
اصالت و نوآوری پژوهش؛
شفافیت در ارائه اطلاعات؛
رعایت حقوق مالکیت فکری؛
محرمانگی اطلاعات؛
داوری منصفانه و بی‌طرفانه؛
اعلام و مدیریت تعارض منافع؛
جلوگیری از سرقت ادبی و سوءرفتار پژوهشی؛
جلوگیری از انتشار تکراری؛
اصلاح شفاف سوابق علمی؛
احترام به حقوق و کرامت مشارکت‌کنندگان در پژوهش.

2. مسئولیت نویسندگان

نویسندگان مسئول محتوای علمی مقاله و صحت اطلاعات ارائه‌شده هستند.

نویسندگان باید:

مقاله‌ای اصیل و حاصل پژوهش خود ارائه کنند؛
تمام منابع مورد استفاده را به‌درستی ذکر کنند؛
داده‌ها و یافته‌های پژوهش را صادقانه گزارش کنند؛
از جعل یا دستکاری داده‌ها خودداری کنند؛
مقاله را هم‌زمان برای نشریه دیگری ارسال نکنند؛
انتشار قبلی یا همپوشانی قابل توجه با آثار قبلی را اعلام کنند؛
تعارض منافع مرتبط را اعلام کنند؛
منابع مالی پژوهش را در صورت وجود اعلام کنند؛
مسئولیت علمی مقاله را بپذیرند؛
در صورت مشاهده خطای مهم پس از انتشار، موضوع را به نشریه اطلاع دهند؛
در بررسی‌های مرتبط با مقاله با نشریه همکاری کنند.

3. اصالت و سرقت ادبی

تمامی مقالات باید اصیل باشند.

استفاده از متن، ایده، داده، تصویر، جدول، نمودار یا سایر مطالب متعلق به دیگران بدون استناد مناسب قابل قبول نیست.

نشریه می‌تواند مقالات را در مراحل مختلف فرآیند انتشار از نظر مشابهت متنی و اصالت بررسی کند.

مواردی مانند:

کپی مستقیم بدون ارجاع؛
استفاده از ایده دیگران بدون استناد؛
ترجمه اثر دیگران بدون ذکر منبع؛
استفاده غیرمجاز از تصاویر و جداول؛
خودسرقتی گسترده؛
انتشار تکراری؛

می‌تواند موجب بررسی اخلاقی مقاله شود.

درصد مشابهت به‌تنهایی اثبات‌کننده سرقت ادبی نیست و نتیجه بررسی بر اساس نوع و محل مشابهت، منابع ذکرشده و سایر شواهد تعیین خواهد شد.

4. جعل و دستکاری داده‌ها

جعل داده‌ها، تولید اطلاعات یا نتایجی که در واقعیت وجود نداشته‌اند، از موارد جدی سوءرفتار پژوهشی است.

همچنین دستکاری عمدی داده‌ها، تصاویر، جداول، نتایج یا روش پژوهش به‌گونه‌ای که نتیجه پژوهش تحریف شود، قابل قبول نیست.

در صورت وجود شواهد معتبر درباره جعل یا دستکاری داده‌ها، نشریه موضوع را بررسی و متناسب با نتیجه بررسی اقدام خواهد کرد.

5. انتشار تکراری و ارسال هم‌زمان

نویسندگان نباید یک مقاله را هم‌زمان برای چند نشریه ارسال کنند.

همچنین انتشار مجدد یک مقاله یا بخش قابل توجهی از آن بدون اعلام و ارجاع مناسب، می‌تواند مصداق انتشار تکراری یا همپوشان باشد.

در صورت استفاده از بخشی از پژوهش قبلی، نویسندگان باید رابطه میان اثر جدید و آثار قبلی را به‌صورت شفاف بیان کنند.

6. نویسندگی و ترتیب نویسندگان

نویسندگی باید بر اساس مشارکت واقعی و علمی در پژوهش تعیین شود.

افرادی که نقش مؤثر و علمی در طراحی، اجرای پژوهش، تحلیل داده‌ها یا نگارش و بازبینی علمی مقاله داشته‌اند، باید مطابق نقش خود در نویسندگی مورد توجه قرار گیرند.

از سوی دیگر، افزودن نام افرادی که مشارکت علمی مؤثری در مقاله نداشته‌اند، قابل قبول نیست.

پس از ارسال مقاله، هرگونه تغییر در فهرست نویسندگان باید با اطلاع و تأیید نویسندگان مرتبط و بررسی نشریه انجام شود.

7. تعارض منافع

نویسندگان، داوران، سردبیر و اعضای هیئت تحریریه باید هرگونه تعارض منافع واقعی، بالقوه یا قابل ادراک را که ممکن است بر قضاوت علمی اثر بگذارد، اعلام کنند.

تعارض منافع می‌تواند شامل منافع:

مالی؛
حرفه‌ای؛
شخصی؛
سازمانی؛
دانشگاهی؛
مالکیت فکری

باشد.

وجود تعارض منافع به‌خودی‌خود به معنای تخلف نیست؛ اصل اساسی، افشای شفاف و مدیریت مناسب تعارض است.

8. مسئولیت داوران

داوران باید ارزیابی مقاله را به‌صورت منصفانه، علمی و بی‌طرفانه انجام دهند.

داوران موظف‌اند:

اطلاعات مقاله را محرمانه نگه دارند؛
از استفاده شخصی از اطلاعات مقاله خودداری کنند؛
هرگونه تعارض منافع را به سردبیر اعلام کنند؛
در صورت وجود تعارض جدی از داوری کناره‌گیری کنند؛
ارزیابی را بر اساس معیارهای علمی انجام دهند؛
از اظهارنظرهای توهین‌آمیز یا غیرحرفه‌ای خودداری کنند؛
در صورت مشاهده نشانه‌های سرقت ادبی یا سوءرفتار علمی، موضوع را به سردبیر اطلاع دهند.

9. محرمانگی فرآیند داوری

مقالات ارسالی و اطلاعات مربوط به فرآیند داوری محرمانه هستند.

داوران نباید بدون اجازه سردبیر:

مقاله را در اختیار دیگران قرار دهند؛
محتوای مقاله را منتشر کنند؛
از داده‌ها یا ایده‌های مقاله برای پژوهش شخصی استفاده کنند؛
درباره مقاله با افراد خارج از فرآیند داوری گفت‌وگو کنند.

10. مسئولیت سردبیر

سردبیر مسئول نظارت بر فرآیند علمی و اخلاقی انتشار است.

تصمیم‌گیری درباره مقاله باید بر اساس کیفیت علمی، اصالت، ارتباط موضوعی و سایر معیارهای علمی نشریه انجام شود.

سردبیر نباید تصمیم خود را بر اساس:

ملیت؛
جنسیت؛
مذهب؛
وابستگی سازمانی؛
جایگاه علمی؛
شهرت نویسنده؛
منافع شخصی یا مالی

اتخاذ کند.

11. مسئولیت هیئت تحریریه

اعضای هیئت تحریریه باید در تصمیم‌گیری‌های علمی بی‌طرفانه عمل کنند.

در صورت وجود تعارض منافع، عضو مربوط نباید در تصمیم‌گیری درباره مقاله‌ای که با تعارض منافع او مرتبط است نقش مؤثر داشته باشد.

12. داوری دوسو ناشناس

نشریه از فرآیند داوری دوسو ناشناس (Double-Blind Peer Review) استفاده می‌کند.

در این فرآیند، هویت نویسنده و داور تا حد امکان برای یکدیگر ناشناس باقی می‌ماند.

هدف از این فرآیند، کاهش سوگیری و فراهم‌کردن شرایط مناسب برای ارزیابی علمی و منصفانه مقالات است.

13. پژوهش‌های مرتبط با انسان

مقالاتی که شامل پژوهش روی مشارکت‌کنندگان انسانی هستند باید مطابق اصول اخلاق پژوهش انجام شده باشند.

در صورت لزوم، نویسندگان باید اطلاعات مربوط به تأییدیه کمیته اخلاق یا مرجع اخلاقی مرتبط را ارائه کنند.

همچنین در صورت نیاز، باید رضایت آگاهانه مشارکت‌کنندگان دریافت شده باشد.

اطلاعات شناسایی‌کننده افراد نباید بدون مجوز مناسب در مقاله منتشر شود.

14. محرمانگی و حریم خصوصی مشارکت‌کنندگان

نویسندگان موظف‌اند از اطلاعات شخصی و محرمانه مشارکت‌کنندگان محافظت کنند.

اطلاعاتی که امکان شناسایی مستقیم یا غیرمستقیم افراد را فراهم می‌کند نباید بدون ضرورت علمی و مجوز مناسب منتشر شود.

در صورت استفاده از تصاویر یا اطلاعات قابل شناسایی، نویسندگان باید الزامات مربوط به رضایت و حریم خصوصی را رعایت کنند.

15. پژوهش‌های حیوانی

در صورت انتشار پژوهش‌هایی که شامل حیوانات هستند، نویسندگان باید اصول مربوط به رفاه حیوانات و الزامات اخلاقی و قانونی مرتبط را رعایت کنند.

اطلاعات مربوط به تأییدیه اخلاقی یا مجوزهای لازم، در صورت وجود و ضرورت، باید در مقاله ارائه شود.

16. رضایت آگاهانه

در پژوهش‌هایی که نیازمند رضایت مشارکت‌کنندگان هستند، نویسندگان مسئول دریافت رضایت آگاهانه مطابق الزامات مربوط هستند.

رضایت باید پیش از مشارکت در پژوهش و با ارائه اطلاعات کافی درباره ماهیت پژوهش، اهداف و موارد مرتبط دریافت شود.

17. منابع مالی و حمایت پژوهش

تمامی منابع مالی مرتبط با انجام پژوهش باید در صورت وجود اعلام شوند.

نویسندگان باید مشخص کنند که حامی مالی چه نقشی در:

طراحی پژوهش؛
جمع‌آوری داده‌ها؛
تحلیل داده‌ها؛
نگارش مقاله؛
تصمیم برای ارسال یا انتشار

داشته است.

اگر حامی مالی هیچ نقشی در این مراحل نداشته باشد، این موضوع نیز می‌تواند به‌صورت شفاف اعلام شود.

18. استفاده از هوش مصنوعی

استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در فرآیند پژوهش یا نگارش مقاله نباید موجب نقض اصول صداقت علمی شود.

نویسندگان مسئول نهایی تمامی مطالب ارائه‌شده در مقاله هستند و باید:

صحت اطلاعات را بررسی کنند؛
از ارائه منابع جعلی خودداری کنند؛
از تولید داده‌های ساختگی جلوگیری کنند؛
حقوق مالکیت فکری را رعایت کنند؛
محتوای تولیدشده توسط ابزارهای هوش مصنوعی را بدون بررسی علمی به‌عنوان حقیقت ارائه نکنند.

ابزارهای هوش مصنوعی به‌تنهایی نمی‌توانند مسئولیت علمی و نویسندگی مقاله را بر عهده بگیرند.

19. شکایات و اعتراضات

نویسندگان و سایر افراد ذی‌نفع می‌توانند در صورت وجود نگرانی درباره فرآیند ارسال، داوری، تصمیم‌گیری یا انتشار، موضوع را به دبیرخانه نشریه اعلام کنند.

شکایت باید تا حد امکان شامل:

مشخصات مقاله؛
شرح دقیق موضوع؛
مدارک و مستندات مربوط؛
اطلاعات تماس درخواست‌کننده

باشد.

نشریه شکایات را با رعایت محرمانگی و بدون پیش‌داوری بررسی خواهد کرد.

20. اصلاح و بازپس‌گیری مقالات

در صورت شناسایی خطا یا مشکل در مقاله منتشرشده، نشریه متناسب با ماهیت موضوع می‌تواند اقدامات زیر را انجام دهد:

انتشار اصلاحیه؛
انتشار توضیح یا اطلاعیه تکمیلی؛
انتشار «ابراز نگرانی» در مواردی که بررسی ادامه دارد؛
بازپس‌گیری مقاله در صورت وجود مشکل جدی در اعتبار مقاله.

هدف از این اقدامات، حفظ صحت و شفافیت سوابق علمی است.

21. رسیدگی به سوءرفتار پژوهشی

در صورت وجود شواهد درباره سوءرفتار پژوهشی، موضوع توسط سردبیر و هیئت تحریریه بررسی خواهد شد.

سوءرفتار پژوهشی می‌تواند شامل:

سرقت ادبی؛
جعل داده؛
دستکاری داده؛
انتشار تکراری؛
ارسال هم‌زمان؛
دستکاری فرآیند داوری؛
نویسندگی جعلی؛
عدم اعلام تعارض منافع مهم؛
نقض حقوق مشارکت‌کنندگان پژوهش

باشد.

اقدام نشریه متناسب با شدت و ماهیت تخلف و شواهد موجود تعیین خواهد شد.

22. حق پاسخ‌گویی

در مواردی که ادعای جدی درباره تخلف علمی یا اخلاقی مطرح شود، نویسندگان در صورت لزوم فرصت ارائه توضیح و مستندات خواهند داشت.

تصمیم‌گیری نهایی صرفاً بر اساس یک ادعا انجام نخواهد شد و شواهد موجود و توضیحات طرف‌های مرتبط مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

23. همکاری با مؤسسات علمی

در مواردی که بررسی یک موضوع نیازمند اطلاعات بیشتر درباره فرآیند پژوهش یا رفتار پژوهشی نویسندگان باشد، نشریه می‌تواند در صورت ضرورت با دانشگاه، مؤسسه پژوهشی یا نهاد مرتبط مکاتبه کند.

هدف از این ارتباط، دستیابی به اطلاعات معتبر و کمک به حفظ سلامت سوابق علمی است.

24. استقلال علمی

نشریه تلاش می‌کند تصمیم‌های مربوط به پذیرش، داوری و انتشار مقالات را بر اساس معیارهای علمی اتخاذ کند.

منافع مالی، تبلیغاتی، تجاری یا روابط شخصی نباید بر تصمیم علمی درباره یک مقاله غلبه کند.

25. حفظ سوابق علمی

نشریه سوابق مقالات منتشرشده را حفظ خواهد کرد.

در صورت اصلاح یا بازپس‌گیری مقاله، سابقه مربوط به مقاله تا حد امکان حفظ و وضعیت جدید آن به‌صورت شفاف مشخص خواهد شد.

هدف از این رویکرد، جلوگیری از سردرگمی خوانندگان و حفظ تاریخچه علمی انتشار است.

26. تعهد به شفافیت

نشریه متعهد است اطلاعات مربوط به سیاست‌های اخلاقی، فرآیند داوری، تعارض منافع، اصلاحات و بازپس‌گیری‌ها را تا حد امکان به‌صورت روشن در اختیار نویسندگان و خوانندگان قرار دهد.

هرگونه اصلاح یا بازپس‌گیری باید به‌گونه‌ای انجام شود که خواننده بتواند وضعیت مقاله را به‌درستی تشخیص دهد.

27. مسئولیت مشترک در اخلاق نشر

اخلاق در انتشار تنها مسئولیت سردبیر یا نویسندگان نیست.

نویسندگان، داوران، سردبیر، اعضای هیئت تحریریه و دبیرخانه، هر یک در حفظ سلامت و اعتبار فرآیند انتشار نقش دارند.

همکاری همه طرف‌ها برای حفظ صداقت، شفافیت، محرمانگی و کیفیت علمی ضروری است.

28. اصل نهایی

نشریه پژوهش‌های نوین در علوم پزشکی، بهداشت و سلامت (MHHJR) متعهد است فرآیند انتشار را بر پایه اصول صداقت علمی، مسئولیت‌پذیری، شفافیت، بی‌طرفی، محرمانگی و احترام به حقوق نویسندگان و مشارکت‌کنندگان پژوهش مدیریت کند.

هرگونه نگرانی درباره اخلاق پژوهش یا انتشار با دقت بررسی خواهد شد و در صورت احراز تخلف، متناسب با ماهیت و شدت موضوع اقدامات لازم انجام خواهد گرفت.

هدف نهایی این سیاست، حفظ اعتماد جامعه علمی، حمایت از پژوهش اصیل و صیانت از اعتبار و صحت سوابق علمی منتشرشده در نشریه است.

دوره ها و شماره ها

نمایه سازی در پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی اطلاعات بیشتر

درباره نشریه