همایش آروین البرز MHHJR 1 4 2025 12 21 Impact of Sleep Disturbances on Glymphatic System Function and the Potential of the DTI-ALPS Index as a Non-Invasive Biomarker: A Systematic Review تأثیر اختلالات خواب بر عملکرد سیستم گلیمفاتیک و پتانسیل شاخص DTI-ALPS به‌عنوان نشانگر غیرتهاجمی: یک مرور سیستماتیک 135 151 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA آهو دانشجوی دکتری روان شناسی شناختی، گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران محمد دانشجوی دکتری فیزیک ماده چگال، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران 2025 11 20 Sleep disorders, including obstructive sleep apnea, chronic insomnia, and REM sleep behavior disorder, are associated with impaired glymphatic system function and an increased risk of neurodegenerative diseases. The DTI-ALPS index, a non-invasive MRI-based technique, enables the assessment of cerebrospinal fluid flow and glymphatic activity. This systematic review analyzed 15 studies published between 2020 and 2025 from reputable databases, including PubMed, Scopus, and Web of Science, to investigate the impact of sleep disturbances on glymphatic function and the potential of DTI-ALPS as a non-invasive biomarker. Findings indicate that reduced ALPS values correlate with poor sleep quality and cognitive impairments and may serve as a predictive biomarker for brain aging and neurodegenerative conditions. Despite the promising potential of DTI-ALPS, limitations such as small sample sizes, inter-scanner variability, and a lack of longitudinal data highlight the need for larger longitudinal studies and standardized protocols. The DTI-ALPS index may provide an effective tool for early detection of sleep-related brain dysfunction and the development of preventive strategies. اختلالات خواب از جمله آپنه انسدادی خواب، بی‌خوابی مزمن و اختلال رفتار خواب REM، با کاهش عملکرد سیستم گلیمفاتیک و افزایش خطر بیماری‌های نورودژنراتیو مرتبط هستند. شاخص DTI-ALPS، تکنیکی غیرتهاجمی مبتنی بر MRI، امکان ارزیابی جریان مایع مغزی-نخاعی و عملکرد گلیمفاتیک را فراهم می‌کند. این مرور سیستماتیک، با هدف بررسی تأثیر اختلالات خواب بر عملکرد سیستم گلیمفاتیک و پتانسیل شاخص DTI-ALPS به‌عنوان نشانگر غیرتهاجمی، ۱۵ مطالعه منتشرشده بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ را از پایگاه‌های علمی معتبر شامل PubMed، Scopus و Web of Science تحلیل کرده است. یافته‌ها نشان دادند که کاهش شاخص ALPS با کیفیت پایین خواب و اختلالات شناختی همبستگی دارد و می‌تواند به‌عنوان بیومارکری پیش‌بینی‌کننده برای پیری مغز و بیماری‌های نورودژنراتیو عمل کند. با وجود پتانسیل بالای DTI-ALPS، محدودیت‌هایی مانند نمونه‌های کوچک، تفاوت‌های بین‌اسکنر و کمبود داده‌های طولی وجود دارد که ضرورت مطالعات طولی گسترده و استانداردسازی پروتکل‌ها را برجسته می‌کند. این شاخص می‌تواند ابزار مؤثری برای تشخیص زودهنگام اختلالات مغزی مرتبط با خواب و تدوین راهبردهای پیشگیرانه باشد. /downloadfilepdf/553855