Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز MHHJR فصلنامه پژوهش‌های نوین در علوم پزشکی، بهداشت و سلامت | MHHJR 2 3 2026 08 30 تأثیر تمرینات هوازی دایره ای بر اینترلوکین-۱ بتا، عامل نکروز تومور آلفا و مقاومت به انسولین در مبتلایان به دیابت نوع ۲ تأثیر تمرینات هوازی دایره ای بر اینترلوکین-۱ بتا، عامل نکروز تومور آلفا و مقاومت به انسولین در مبتلایان به دیابت نوع ۲ 104 113 FA محدثه گیلک دلسم دکترای تخصصی فیزیولوژی ورزشی تخصص قلب و عروق و تنفس دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم محدثه گیلک دلسم دکترای تخصصی فیزیولوژی ورزشی تخصص قلب و عروق و تنفس دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم 2026 08 23 دیابت نوع ۲ یکی از مهم ترین بیماری های مزمن متابولیک است که شیوع آن طی دهه های اخیر افزایش یافته و پیامدهای گسترده ای برای سلامت فردی و نظام های مراقبت بهداشتی ایجاد کرده است. در نگرش های جدید، دیابت نوع ۲ صرفاً اختلالی در تنظیم گلوکز یا ترشح انسولین تلقی نمی شود، بلکه التهاب مزمن با شدت پایین و اختلال در تعامل میان سامانه ایمنی و متابولیسم، از مؤلفه های مهم در شکل گیری و پیشرفت این بیماری به شمار می روند. در این میان، سایتوکین های پیش التهابی، به ویژه اینترلوکین-۱ بتا و عامل نکروز تومور آلفا، از طریق اختلال در مسیرهای پیام رسانی انسولین می توانند زمینه ایجاد یا تشدید مقاومت به انسولین را در عضله اسکلتی، کبد و بافت چربی فراهم کنند. فعالیت بدنی منظم و تمرین ورزشی ساختاریافته از مهم ترین مداخلات غیردارویی در کنترل دیابت نوع ۲ محسوب می شوند. تمرینات دایره ای، به ویژه الگوهایی که مؤلفه های هوازی و مقاومتی را در ایستگاه های متوالی و با استراحت های کوتاه ترکیب می کنند، می توانند به طور هم زمان بر آمادگی قلبی ـ عروقی، قدرت عضلانی، ترکیب بدن و شاخص های متابولیک اثر بگذارند. انقباض عضلات اسکلتی در جریان فعالیت ورزشی همچنین با ترشح مایوکین ها و ایجاد تغییر در محیط التهابی بدن همراه است. این فرایند می تواند فعالیت برخی مسیرهای التهابی، از جمله مسیر اینفلامازوم، را تعدیل کند و از این طریق بر میزان اینترلوکین-۱ بتا و عامل نکروز تومور آلفا تأثیر بگذارد. بررسی شواهد نشان می دهد که تمرین منظم می تواند با کاهش التهاب مزمن، افزایش ظرفیت اکسیداتیو عضله، بهبود عملکرد میتوکندریایی، کاهش چربی احشایی و تسهیل انتقال گلوکز به درون سلول های عضلانی، حساسیت به انسولین را بهبود بخشد. بااین حال، میزان این اثرات تحت تأثیر عواملی مانند نوع تمرین، شدت و حجم فعالیت، مدت مداخله، وضعیت متابولیک اولیه و ویژگی های فردی بیماران قرار دارد. بر این اساس، تمرینات هوازی دایره ای را می توان به عنوان یکی از مداخلات مکمل و بالقوه مؤثر در برنامه جامع مدیریت دیابت نوع ۲ در نظر گرفت؛ مشروط بر آنکه برنامه تمرینی متناسب با وضعیت بالینی فرد و زیر نظر متخصص طراحی شود. دیابت نوع ۲ یکی از مهم ترین بیماری های مزمن متابولیک است که شیوع آن طی دهه های اخیر افزایش یافته و پیامدهای گسترده ای برای سلامت فردی و نظام های مراقبت بهداشتی ایجاد کرده است. در نگرش های جدید، دیابت نوع ۲ صرفاً اختلالی در تنظیم گلوکز یا ترشح انسولین تلقی نمی شود، بلکه التهاب مزمن با شدت پایین و اختلال در تعامل میان سامانه ایمنی و متابولیسم، از مؤلفه های مهم در شکل گیری و پیشرفت این بیماری به شمار می روند. در این میان، سایتوکین های پیش التهابی، به ویژه اینترلوکین-۱ بتا و عامل نکروز تومور آلفا، از طریق اختلال در مسیرهای پیام رسانی انسولین می توانند زمینه ایجاد یا تشدید مقاومت به انسولین را در عضله اسکلتی، کبد و بافت چربی فراهم کنند. فعالیت بدنی منظم و تمرین ورزشی ساختاریافته از مهم ترین مداخلات غیردارویی در کنترل دیابت نوع ۲ محسوب می شوند. تمرینات دایره ای، به ویژه الگوهایی که مؤلفه های هوازی و مقاومتی را در ایستگاه های متوالی و با استراحت های کوتاه ترکیب می کنند، می توانند به طور هم زمان بر آمادگی قلبی ـ عروقی، قدرت عضلانی، ترکیب بدن و شاخص های متابولیک اثر بگذارند. انقباض عضلات اسکلتی در جریان فعالیت ورزشی همچنین با ترشح مایوکین ها و ایجاد تغییر در محیط التهابی بدن همراه است. این فرایند می تواند فعالیت برخی مسیرهای التهابی، از جمله مسیر اینفلامازوم، را تعدیل کند و از این طریق بر میزان اینترلوکین-۱ بتا و عامل نکروز تومور آلفا تأثیر بگذارد. بررسی شواهد نشان می دهد که تمرین منظم می تواند با کاهش التهاب مزمن، افزایش ظرفیت اکسیداتیو عضله، بهبود عملکرد میتوکندریایی، کاهش چربی احشایی و تسهیل انتقال گلوکز به درون سلول های عضلانی، حساسیت به انسولین را بهبود بخشد. بااین حال، میزان این اثرات تحت تأثیر عواملی مانند نوع تمرین، شدت و حجم فعالیت، مدت مداخله، وضعیت متابولیک اولیه و ویژگی های فردی بیماران قرار دارد. بر این اساس، تمرینات هوازی دایره ای را می توان به عنوان یکی از مداخلات مکمل و بالقوه مؤثر در برنامه جامع مدیریت دیابت نوع ۲ در نظر گرفت؛ مشروط بر آنکه برنامه تمرینی متناسب با وضعیت بالینی فرد و زیر نظر متخصص طراحی شود. https://mhhjr.ir/downloadfilepdf/18592